Khái niệm chi tiêu công

Chi tiêu công là khái niệm thuộc phạm trù kinh tế có từ lâu, chi tiêu công xuất hiện gắn liền với sự ra đời, tồn tại và phát triển của nhà nước. Qua các thời kỳ và giai đoạn phát triển kinh tế xã hội khác nhau, quan điểm về khái “Chi tiêu công” cũng những thay đổi nhất định. Trên thực tế, khi bàn về khái niệm “Chi tiêu công” có nhiều quan điểm và cách hiểu khác nhau. Theo PGS, TS. Sử Đình Thành “Chi tiêu công phản ánh giá trị của các loại hàng hóa mà Chính phủ mua vào để qua đó cung cấp các loại hàng hóa công cho xã hội nhằm thực hiện các chức năng của nhà nước. Chi tiêu công thực hiện chính sách tái phân phối thu nhập”. Theo quan điểm của GS, TS. Dương Thị Bình Minh trong nghiên cứu tại đề tài Khoa học cấp Bộ mã số B2002-22-27, với đề tài “Nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu công phục vụ Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội Việt Nam giai đoạn 2001-2010”, khái niệm chi tiêu công được định nghĩa như sau “Chi tiêu công là các khoản chi tiêu của nhà nước nhằm thực hiện các chức năng vốn có của nhà nước trong việc cung cấp hàng hóa công, phục vụ lợi ích kinh tế – xã hội cho cộng đồng”[70, Tr1]. Theo định nghĩa trên thì chi tiêu công là các khoản chi tiêu của các cấp chính quyền, các đơn vị quản lý hành chính, các đơn vị sự nghiệp được sự kiểm soát và tài trợ của Chính phủ. Như vậy, chi tiêu công chủ yếu là các khoản chi của ngân sách nhà nước đã được Quốc hội phê chuẩn. Chi tiêu công tạo ra sự tái phân phối giữa các khu vực trong nền kinh tế. Chính phủ đóng vai trò là trung tâm trong quá trình tái phân phối thu nhập. Thông qua chi tiêu công, Chính phủ lại cung ứng cho xã hội những khoản thu nhập đã lấy đi của xã hội bằng việc cung cấp những hàng hóa công cần thiết mà khu vực tư không có khả năng cung cấp hoặc cung cấp không hiệu quả.

Quảng Cáo

Đặc điểm của chi tiêu công

Chi tiêu công có một số đặc điểm cơ bản sau :

Quảng Cáo

Thứ nhất, Chi tiêu công phục vụ lợi ích chung của cộng đồng dân cư ở các vùng hay các quốc gia. Điều này xuất phát từ chức năng quản lý toàn diện nền kinh tế xã hội của Nhà nước và cũng chính trong quá trình thực hiện chức năng đó, Nhà nước cung cấp một lượng hàng hoá khổng lồ cho nền kinh tế.

Thứ hai, Chi tiêu công luôn gắn liền với bộ máy Nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nước thực hiện. Các khoản chi tiêu công do chính quyền Nhà nước các cấp đảm nhiệm theo các nội dung đã được quy định trong phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước và các khoản chi tiêu này nhằm đảm bảo cho các cấp chính quyền thực hiện chức năng quản lý, phát triển kinh tế – xã hội. Các cấp của cơ quan quyền lực Nhà nước là chủ thể duy nhất quyết định cơ cấu, nội dung, mức độ của các khoản chi tiêu công nhằm thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước.

Quảng Cáo

Thứ ba, Chi tiêu công mang tính chất công cộng, tương ứng với những đơn đặt hàng của Chính phủ về mua hàng hoá, dịch vụ nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước, đó cũng là những khoản chi cần thiết và phát sinh tương đối ổn định như chi lương cho đội ngũ cán bộ, công chức, chi hàng hoá, dịch vụ công đáp ứng nhu cầu tiêu dùng công cộng của dân cư. Thứ tư, Chi tiêu công mang tính chất không hoàn trả hay hoàn trả không trực tiếp, chi tiêu công thể hiện ở chỗ không phải mọi khoản thu với mức độ và số lượng của những địa chỉ cụ thể đều được hoàn lại dưới hình thức các khoản chi tiêu công.

Cơ cấu chi tiêu công

Về cơ bản chi tiêu công được chia thành chi mua sắm hàng hóa dịch vụ, dịch vụ và chi chuyển nhượng .

a, Phân loại theo tính chất

– Chi mua sắm hàng hóa dịch vụ: là những khoản chi tiêu đòi hỏi các nguồn lực kinh tế, việc khu vực công sử dụng những nguồn lực này sẽ loại bỏ việc sử dụng chúng vào các khu vực khác. Vì thế, với một tổng nguồn lực có hạn của nền kinh tế, vấn đề đặt ra là cần phải cân nhắc chi tiêu vào đâu sẽ có hiệu quả nhất.

– Chi phí chuyển giao (chi lương hưu, trợ cấp, phúc lợi xã hội): những khoản chi tiêu này không thể hiện yêu cầu của khu vực công cộng đối với nguồn lực thực của xã hội, vì chúng đơn thuần chỉ là sự chuyển giao từ người này sang người khác thông qua khâu trung gian là khu vực công.

b, Phân loại theo chức năng

Các phân loại này thường được sử dụng trong đánh giá phân bổ nguồn lực của Chính phủ nhằm thực hiện hoạt động và mục tiêu khác nhau của Chính phủ. Theo cách phân loại này, chi tiêu công bao gồm:

– Chi thường xuyên: Đây là nhóm chi phát sinh thường xuyên cần thiết cho hoạt động của các đơn vị khu vực công. Chi thường xuyên bao gồm chi lương, chi mua sắm thường xuyên phục vụ hoạt động của các cơ quan nhà nước, chi quản lý các hoạt động.

– Chi đầu tư phát triển: Đây là nhóm chi gắn liền với các chức năng phát triển kinh tế của nhà nước. Chi đầu tư phát triển gồm có chi xây dựng cơ sở hạ tầng; đầu tư hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực then chốt của nền kinh tế có sự quản lý và điều tiết từ nhà nước, chỉ hỗ trợ cho các quỹ hỗ trợ tài chính của nhà nước, chi dự trữ quốc gia.

c, Phân loại theo quy trình lập ngân sách

WEBSITE UY TÍN ĐẶT CƯỢC WORLD QATAR 2022

– Chi tiêu công theo các yếu tố đầu vào: Nhà nước xác lập mức kinh phí cho các khoản chi tiêu công dựa trên danh sách liệt kê các khoản mua sắm những phương tiện cần thiết cho hoạt động của các cơ quan, đơn vị. Thông thường cho các khoản mục cơ bản sau: chi mua tài sản cố định, chi mua tài sản lưu động, chi tiền lương và các khoản phụ cấp, chi bằng tiền khác. – Chi tiêu công theo đầu ra: Kinh phí phân bổ cho một đơn vị cơ quan, không căn cứ vào các yếu tố đầu vào mà dựa vào khối lượng công việc đầu ra và kết quả tác động đến mục tiêu hoạt động của đơn vị.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *